خدمت مرتكب خيانتهايى شده و همه اين مسائل پيش ما روشن است ، او را مورد بازپرسى قرار داده و مىگوئيم آيا ما اينهمه به تو خدمت نكرديم ؟ و آيا تو حق اين خدمات را ادا كردى ؟ ! اين سؤال براى كسب علم نيست بلكه براى تفهيم طرف است ، و يا اينكه براى ابراز قدردانى از يك فرد خدمتگزار و تقدير و تشويق از او مىپرسيم در اين سفر ماموريتى كه داشتى چه كارها انجام دادى ؟ با اينكه از جزئيات آن قبلا آگاه شده‌ايم . آيات سؤال در قرآن ممكن است تصور شود ، آيات مورد بحث كه با صراحت و تاكيد و قسم مىگويد از همه در روز قيامت سؤال مىكنيم ، با بعضى ديگر از آيات قرآن منافات دارد ، مثلا در سوره الرحمن مىخوانيم فَيَوْمَئِذٍ لا يُسْئَلُ عَنْ ذَنْبِه إِنْسٌ وَلا جَانٌّ . . . يُعْرَفُ الْمُجْرِمُونَ بِسِيماهُمْ . . . : « در آن روز از هيچكس نه انس و نه جن ، سؤالى نمىشود . . . بلكه افراد گناهكار از سيمايشان شناخته مىشوند » ( 1 ) و همچنين آيات ديگر كه سؤال را نفى مىكند با آيه مورد بحث كه سؤال را اثبات مىكند چگونه سازگار است ؟ ولى دقت در اين آيات هر گونه ابهامى را بر طرف مىسازد ، زيرا از مجموعه آيات مربوط به سؤال و جواب در روز قيامت چنين استفاده مىشود ، كه مردم در آن روز ، مراحل مختلفى را مىپيمايند ، در پاره اى از مراحل هيچگونه سؤال و پرسشى از آنها نمىشود ، حتى مهر بر دهان آنها مىگذارند و تنها اعضاى پيكرشان كه آثار اعمال را در خود حفظ كرده‌اند ، به عنوان يك گواه گويا و انكارناپذير ، چگونگى اعمالشان را بازگو مىكنند .

--> ( 1 ) سوره الرحمن آيه 39 و 41 .